4 Nisan 2025

Hayvanlar da alerji olur mu?

Bir bahar sabahı pencereyi açtınız, çiçekler açmış, kuşlar ötüyor… Ve bir anda PATI diye gelen sesle irkildiniz. Kediniz burnunu halıya sürtüyor, köpeğiniz sürekli kaşınıyor. "Acaba piresi mi var?" dediniz ama...

Bir bahar sabahı pencereyi açtınız, çiçekler açmış, kuşlar ötüyor… Ve bir anda PATI diye gelen sesle irkildiniz. Kediniz burnunu halıya sürtüyor, köpeğiniz sürekli kaşınıyor. “Acaba piresi mi var?” dediniz ama pire yok, bit yok, mantar da değil. Peki ya alerji?

Evet, yanlış duymadınız. Hayvanlar da alerji olabilir. Hem de bizim gibi polene, toza, hatta bazen… insanlara bile!

Bilim insanları, hayvanların alerjiye yakalanmasının, şu anda alerji vakalarında artış yaşanan birçok Batı ülkesindeki insanlarla benzer nedenlerden kaynaklandığını ileri sürüyor.

Bazı uzmanlar, evcil hayvanların yanı sıra çiftlik ve hayvanat bahçesi hayvanlarının da giderek daha fazla insan yapımı ortamlarda yetiştirilmesinin, evrimleştikleri parazitlere, mikroplara ve diğer patojenlere daha az maruz kalmalarına ve bunun da bağışıklık sistemlerinin bozulmasına yol açmasına neden olduğunu söylüyor.

ALERJİ SADECE İNSANLARA ÖZGÜ DEĞİL

Veteriner dermatoloji dergilerinde yayınlanan çalışmalara göre, özellikle köpeklerin yaklaşık yüzde 10-15’i çeşitli alerjik reaksiyonlar gösteriyor. Kediler bu konuda biraz daha cool ama onlar da özellikle gıda alerjilerine ve ev tozuna karşı hassas olabiliyor.

American College of Veterinary Dermatology’nin araştırmalarına göre, en yaygın görülen hayvan alerjileri şunlar:

  • Atopik dermatit (çevresel alerjenlere karşı gelişen cilt hassasiyeti)
  • Gıda intoleransları (en yaygını: tavuk, süt ürünleri, buğday!)
  • Pire tükürüğü alerjisi (Evet, pire ısırmaz sadece… Aynı zamanda alerji de bırakır!)

HAYVANLAR ALERJİLERE NASIL TEPKİLER VERİYOR?

Bizler gibi burun akması ya da göz yaşarması yerine, hayvanlar çoğu zaman kaşıntı, tüy dökülmesi, kulak enfeksiyonları ve aşırı yalanma gibi belirtiler gösteriyor. Bir köpek sürekli patilerini yalıyorsa, bu sadece canı sıkıldığı için değil, bir alerji belirtisi olabilir. Bir araştırmaya göre, bazı köpekler insan parfümüne ya da deodorantına karşı da alerji geliştirebiliyor. Yani, “kucak sevmez” sandığınız dostunuz aslında sadece kokunuza bozulmuş olabilir!

EVDE NE YAPABİLİRİZ?

İlk adım tabii ki veteriner. Ama evde alınabilecek bazı basit önlemler var:

  • Polen sezonlarında daha sık banyo.
  • Antialerjenik mama kullanımı.
  • Halıları ve yumuşak yüzeyleri düzenli temizlemek.
  • Ve en önemlisi: Bol bol ilgi ve gözlem. Hayvanlar konuşamasa da, beden diliyle çok şey anlatır.

İNSANLARA ALERJİSİ OLAN HAYVANLAR DA VAR

Şaşırtıcı ama doğru: Bazı hayvanların insan tüyüne, derisine veya kullandığımız ürünlere karşı alerjik reaksiyon gösterdiği tespit edildi. 2018’de Chicago’daki Lincoln Park Hayvanat Bahçesi personeli, Siku adlı erkek kutup ayısında alışılmadık bir şey fark etmeye başladı. Tüyleri dökülüyordu ve altında siyah deri lekeleri ortaya çıkıyordu. Açıkça kaşınıyordu, kendini kaşıyor ve muhafazasını ovuşturuyordu. Yapılan araştırmalar gösterdi ki, Siku’nun insan saçına alerjisi vardı. Özellikle yoğun kimyasal içeren losyonlar, temizlik ürünleri ve çamaşır deterjanları, minik dostlarımızda cilt hassasiyetine yol açabiliyor.